Mediawijsheid

Mediawijsheid

We leven in een steeds meer gemedialiseerde samenleving

Aandacht voor de werking en invloed van media speelt al jaren een rol in het onderwijs.
Eerst heette dit media-educatie, maar die term is in 2005 door de Raad voor Cultuur omgedoopt tot ‘mediawijsheid’.
Volgens de Raad voor Cultuur is de leefomgeving van de Nederlandse burger dermate ‘gemedialiseerd’ geraakt, dat de media steeds meer de context, inhoud en bemiddelaars worden van informatie, kennis en ervaring.
Om te kunnen participeren in de democratische samenleving zijn volgens de Raad tegenwoordig ook bepaalde kennis, houding en vaardigheden met betrekking tot media nodig.
De overheid volgt de Raad voor Cultuur in haar adviezen om de Nederlandse burger mediawijzer te maken, en gebruikt daarbij de volgende definitie voor mediawijsheid: ‘het geheel van kennis, vaardigheden en mentaliteit waarmee burgers zich bewust, kritisch, veilig en actief kunnen bewegen in een complexe, veranderlijke en fundamenteel gemedialiseerde samenleving’.

Het onderwijs krijgt een grote rol toegedicht bij het bevorderen van de mediawijsheid van de toekomstige burgers.
Bij kinderen is immers de verwevenheid met media het sterkst zichtbaar.
Zij zijn in hun leefwereld niet alleen meer omringd door televisie, radio, mobiele telefoon en tijdschriften, maar bevinden zich daarbij ook in uitgebreide virtuele netwerken en gemeenschappen door hun intensieve internetgebruik.
Chatten via MSN, netwerken via profielsites als hyves, samenwerken in online games als World of Warcraft, eigen gemaakte filmpjes publiceren op YouTube; voor kinderen is de virtuele wereld een heel reëel onderdeel van hun dagelijkse leven, met zowel positieve als negatieve invloeden op hun persoonlijkheid.
Het internet biedt ontelbare mogelijkheden om te experimenteren met identiteit en sociale vaardigheden, zelfvertrouwen op te bouwen en vriendschappen te onderhouden, maar het maakt pesten en smaad ook heel makkelijk door de mogelijkheden tot (relatief) anoniem-zijn.
Ook het inschatten van de authenticiteit van internetbronnen of virtuele personen, of het kritisch interpreteren van het nieuws, reclame of andere mediaboodschappen is voor kinderen vaak nog moeilijk.
Kortom, kinderen krijgen dagelijks te maken met een scala aan verschillende media, die zowel passief als actief geconsumeerd worden.
Het lijkt inderdaad niet overbodig om ook op school hier aandacht aan te besteden.